Ung thư cổ tử cung là một trong những loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ, nhưng cũng là loại có thể phòng ngừa hiệu quả nhất nếu được phát hiện sớm. Xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung (Pap smear) là biện pháp tầm soát đơn giản, hiệu quả giúp phát hiện những thay đổi bất thường trước khi chúng phát triển thành ung thư. Biomics Vietnam xin chia sẻ những thông tin quan trọng về xét nghiệm này.
Xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung là gì?
Xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung (hay còn gọi là Pap smear hoặc Pap test) là một phương pháp kiểm tra giúp phát hiện sớm các thay đổi bất thường của tế bào ở cổ tử cung, từ đó ngăn ngừa ung thư cổ tử cung.
Tại sao cần phết tế bào cổ tử cung?
Việc phết tế bào cổ tử cung rất quan trọng vì nó là một phương pháp phát hiện sớm ung thư cổ tử cung – loại ung thư phổ biến hàng đầu ở phụ nữ nhưng có thể phòng ngừa được nếu được phát hiện kịp thời. Những lý do chính vì sao bạn nên làm xét nghiệm này:
Phát hiện sớm tế bào bất thường trước khi trở thành ung thư
Nhiều trường hợp ung thư cổ tử cung bắt đầu từ những tế bào bất thường (gọi là tổn thương tiền ung thư).
Pap smear có thể phát hiện các tế bào này trước khi chúng trở thành ung thư, giúp bác sĩ can thiệp sớm.
Giảm tỷ lệ tử vong do ung thư cổ tử cung
Ở những quốc gia có chương trình tầm soát tốt, tỷ lệ tử vong do ung thư cổ tử cung đã giảm đáng kể.
Phát hiện sớm → điều trị kịp thời → tiên lượng rất tốt.
Phát hiện nhiễm HPV hoặc các thay đổi tế bào do HPV
Virus HPV là nguyên nhân chính gây ung thư cổ tử cung.
Pap smear giúp phát hiện các thay đổi do HPV, và có thể kết hợp với xét nghiệm HPV DNA để định type HPV..
Kiểm tra tình trạng sức khỏe phụ khoa nói chung
Ngoài ung thư, Pap smear đôi khi còn phát hiện ra nhiễm trùng, viêm, nấm, vi khuẩn… giúp chăm sóc sức khỏe phụ khoa toàn diện hơn.
Khi nào nên làm phết tế bào cổ tử cung
Độ tuổi cần làm tầm soát ung thư cổ tử cung phụ thuộc vào từng giai đoạn của người phụ nữ, cụ thể như sau:
Từ 21 đến 29 tuổi
Nên làm xét nghiệm Pap smear mỗi 3 năm.
Không cần xét nghiệm HPV trừ khi Pap smear cho kết quả bất thường.
Từ 30 đến 65 tuổi
Xét nghiệm Pap smear mỗi 3 năm, hoặc
Xét nghiệm HPV mỗi 5 năm, hoặc
Xét nghiệm đồng thời (Pap + HPV) mỗi 5 năm.
Đây là giai đoạn lý tưởng nhất để phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư.
Trên 65 tuổi
Có thể ngưng tầm soát nếu:
Đã có kết quả xét nghiệm liên tục bình thường trong 10 năm gần nhất.
Không có tiền sử bị tổn thương tiền ung thư nặng hoặc ung thư cổ tử cung.
Tuy nhiên, bác sĩ vẫn có thể khuyến nghị tầm soát tiếp nếu có yếu tố nguy cơ.
Ngoài ra, bạn nên tầm soát sớm hơn hoặc thường xuyên hơn nếu:
Có tiền sử bị nhiễm HPV.
Đã từng có kết quả PAP bất thường.
Bị suy giảm miễn dịch (như HIV).
Có mẹ từng sử dụng thuốc DES khi mang thai bạn (hiếm gặp).
Quy trình thực hiện xét nghiệm phết tế bào tử cung (pap smear)
Quy trình thực hiện xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung khá đơn giản, nhanh chóng và thường không gây đau, chỉ hơi khó chịu một chút. Dưới đây là các bước cụ thể trong quá trình làm xét nghiệm này:
Chuẩn bị trước xét nghiệm
Tránh quan hệ tình dục, không thụt rửa âm đạo hoặc đặt thuốc âm đạo trong 48 giờ trước xét nghiệm.
Không đi khám khi đang hành kinh (tốt nhất là giữa chu kỳ kinh, khoảng ngày 10–20).
Mặc đồ thoải mái để dễ thay ra khi khám phụ khoa.
Trong lúc thực hiện
Bước 1:
Bạn sẽ được hướng dẫn nằm lên bàn khám
Nằm ngửa, co đầu gối, hai chân đặt lên giá đỡ (tư thế khám phụ khoa).
Bước 2: Đưa mỏ vịt vào âm đạo
Bác sĩ hoặc điều dưỡng sẽ đưa một dụng cụ gọi là mỏ vịt (speculum) vào âm đạo để mở nhẹ và quan sát cổ tử cung.
Bước 3: Lấy tế bào từ cổ tử cung
Bằng một chổi nhỏ, spatula hoặc brush chuyên dụng, bác sĩ nhẹ nhàng quét lấy một lượng tế bào từ bề mặt cổ tử cung.
Quá trình này chỉ mất khoảng 30 giây và thường không gây đau, chỉ hơi khó chịu nhẹ.
Bước 4: Phân tích mẫu và đưa ra kết quả.
Xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung là một trong những biện pháp phòng ngừa ung thư hiệu quả nhất hiện nay. Chỉ với một quy trình đơn giản, nhanh chóng và ít đau đớn, bạn đã có thể chủ động bảo vệ sức khỏe của mình. Chúc các bạn sống khoẻ!