Tiền sản giật là một trong những biến chứng nguy hiểm thường gặp trong thai kỳ, xuất hiện phổ biến sau tuần thứ 20. Vậy tiền sản giật là gì và bệnh có ảnh hưởng đến thai nhi không? Bài viết dưới đây của Biomics Vietnam sẽ giúp bạn hiểu rõ về bệnh lý này, dấu hiệu nhận biết sớm, phương pháp chẩn đoán và cách phòng tránh hiệu quả, bảo vệ sức khỏe mẹ và bé trong suốt thai kỳ.
Tiền sản giật là gì?
Đây là một biến chứng nghiêm trọng trong thai kỳ, thường xảy ra sau tuần thứ 20. Bệnh được đặc trưng bởi tình trạng huyết áp cao và protein trong nước tiểu, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến gan, thận, não và nhiều cơ quan khác.
Vậy tiền sản giật (TSG) là như thế nào? Đây là khi cơ thể người mẹ gặp bất thường trong quá trình phát triển của nhau thai, khiến lưu lượng máu đến thai nhi giảm, đồng thời gây tổn thương đến các cơ quan khác của mẹ.
Theo các báo cáo y tế, tỷ lệ tiền sản giật thai kỳ tại Việt Nam chiếm khoảng 3-7% số ca mang thai, với tỉ lệ có thể thay đổi theo vùng miền. Điều này cho thấy đây là vấn đề sức khỏe đáng được quan tâm trong cộng đồng sản khoa.
Triệu chứng của bệnh tiền sản giật
Ở nhiều mẹ bầu, TSG có thể diễn biến âm thầm mà không có dấu hiệu rõ rệt. Tuy nhiên, một số triệu chứng phổ biến bạn nên lưu ý gồm:
Huyết áp cao (≥140/90 mmHg)
Protein niệu (protein trong nước tiểu)
Đau đầu dữ dội
Mờ mắt hoặc nhạy cảm với ánh sáng
Sưng phù mặt, tay, chân
Đau vùng bụng trên (dưới sườn phải)
Giảm lượng nước tiểu
Khó thở
Trong trường hợp nặng, có thể xuất hiện co giật, gây nguy hiểm đến tính mạng cả mẹ và bé.
Nguyên nhân gây ra
Hiện nay, nguyên nhân chính xác của TSG khi mang thai vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho rằng bệnh có liên quan đến bất thường trong quá trình phát triển của nhau thai, khiến lưu lượng máu đến nhau kém, dẫn đến rối loạn huyết áp và các chức năng nội tạng.
Ai có nguy cơ mắc bệnh tiền sản giật?
Một số đối tượng có nguy cơ cao mắc tiền sản giật thai kỳ bao gồm:
Phụ nữ mang thai lần đầu
Mẹ bầu mang đa thai (song thai, tam thai…)
Mẹ có tiền sử TSG trong lần mang thai trước
Mắc các bệnh lý nền như cao huyết áp, tiểu đường, bệnh thận, lupus
Chỉ số BMI ≥ 35
Mẹ trên 40 tuổi hoặc dưới 18 tuổi
Khoảng cách giữa hai lần mang thai quá dài (>10 năm)
Có người thân từng bị TSG
Tiền sản giật có nguy hiểm không?
Tiền sản giật là bệnh rất nguy hiểm. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như:
Sản giật (co giật nguy hiểm)
Hội chứng HELLP (tán huyết, tăng men gan, giảm tiểu cầu)
Suy gan, suy thận cấp
Nhau bong non
Thai chết lưu hoặc sinh non
Đe dọa tính mạng người mẹ
Vì vậy, tiền sản giật khi mang thai cần được kiểm tra thường xuyên để xử lý sớm.
Tiền sản giật được chẩn đoán như thế nào?
Tiền sản giật được chẩn đoán dựa trên:
Đo huyết áp định kỳ
Xét nghiệm nước tiểu kiểm tra protein
Xét nghiệm máu đánh giá chức năng gan, thận, tiểu cầu
Siêu âm kiểm tra sự phát triển của thai nhi
Hiện nay, tại Biomics Vietnam đã triển khai gói xét nghiệm sàng lọc Tiền sản giật cho các thai phụ có tuần thai từ 11-13 tuần. Các chỉ số hóa sinh, huyết học (bao gồm cả chỉ số PlGF và sFlt-1) có ý nghĩa trong việc sàng lọc TSG được thực hiện trên hệ thống Cobas tự động. Đặc biệt, đối với những thai phụ thuộc nhóm nguy cơ cao và có chỉ định của bác sĩ lâm sàng, Biomics Vietnam hỗ trợ miễn phí 01 xét nghiệm riêng cho chỉ số sFlt-1.
Điều trị và phòng tránh
Cách điều trị
Để điều trị TSG khi mang thai, sẽ phụ thuộc vào các mức độ của bệnh như:
Trường hợp nhẹ: Theo dõi huyết áp và sức khỏe mẹ, thai nhi thường xuyên.
Dùng thuốc hạ huyết áp và thuốc chống co giật (Magnesium sulfate)
Trong trường hợp nặng, bác sĩ có thể chỉ định sinh sớm để bảo vệ mẹ và bé
Dùng aspirin liều thấp từ tuần 12 (nếu bác sĩ chỉ định)
Ăn uống khoa học, hạn chế muối, tăng cường rau xanh và trái cây
Tập thể dục nhẹ nhàng, duy trì cân nặng hợp lý
Tiền sản giật là một biến chứng thai kỳ nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phát hiện sớm và kiểm soát nếu mẹ bầu theo dõi sức khỏe thường xuyên. Hiểu rõ tiền sản giật là gì, dấu hiệu TSG khi mang thai và lựa chọn dịch vụ xét nghiệm sớm sẽ giúp bảo vệ an toàn cho cả mẹ và bé.