Alpha-thalassemia là bệnh di truyền lặn nhiễm sắc thể (NST) thường do đột biến gen quy định tổng hợp chuỗi α-globin nằm trên cánh ngắn NST 16 (16p13.3), gây giảm hoặc mất tổng hợp chuỗi α-globin. Alpha thalassemia là một trong những bệnh huyết sắc tố phổ biến nhất, phân bố khắp thế giới. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu, chiếm tới 60-90% các nguyên nhân gây phù thai.
Vùng gen α-globin gồm 2 gen HBA1 (872bp) và HBA2 (864bp). Đột biến trên vùng gen α-globin được chia thành 2 nhóm: nhóm gây mất hoàn toàn số lượng chuỗi α-globin và nhóm làm giảm số lượng chuỗi α-globin. Theo nghiên cứu trên quần thể người Đông Nam Á, các đột biến thường gặp gây alpha-thalassemia gồm: mất đoạn SEA, THAI, – 4.2, – 3.7 và một số đột biến điểm như HbCs, HbQs…
Tan máu bẩm sinh là bệnh lý di truyền gen lặn có tỉ lệ mang gen cao ở quần thể người Việt Nam do đó việc sàng lọc phát hiện sớm các trường hợp mang gen/bị bệnh là thật sự cần thiết. Hiện nay các xét nghiệm gen chẩn đoán/sàng lọc bệnh lý tan máu bẩm sinh thường được tích hợp trong các gói xét nghiệm gen lặn với phạm vi mở rộng hơn với nhiều bệnh lý di truyền có tỉ lệ mang gen cao chứ không chỉ đơn lẻ bệnh tan máu bẩm sinh thể alpha và thực hiện trên nền tảng kỹ thuật giải trình tự gen thế hệ mới NGS.
Tuy nhiên kỹ thuật giải trình tự gen thông thường chỉ ưu thể trong việc phát hiện các đột biến điểm, các đột biến xóa/chèn trong phạm vi vài chục nucleotid và không phải tiêu chuẩn vàng để phát hiện các mất đoạn thường gặp gây bệnh Alpha Thalassemia. Do đó cần tích hợp thêm các kỹ thuật như Gap PCR, long range PCR, MLPA… để đảm bảo phạm vi khảo sát và độ chính xác đối với việc phát hiện các mất đoạn thường gặp này.
Tại Biomics Vietnam, kỹ thuật Long-range PCR được ứng dụng để phát hiện 4 đột biến mất đoạn gây bệnh alpha-thalassemia, kỹ thuật này dựa trên nguyên tắc nhân bản những vùng trình tự đặc trưng bao quanh vị trí mất đoạn thuộc cụm gen α-globin gồm 2 gen HbA1 và HbA2 nằm trên cánh ngắn NST 16 (16p13.3) ở người. 4 đột biến mất đoạn được khảo sát bao gồm: –SEA, –THAI, -α4.2 và -α3.7.
Long-range PCR được tích hợp thực hiện song song cùng kỹ thuật giải trình tự gen thế hệ mới trong xét nghiệm Carrier11, giúp khảo sát rộng các biến thể gây bệnh trên 11 gen liên quan 10 bệnh di truyền lặn phổ biến ở Việt Nam. Đồng thời vẫn đảm bảo được độ chính xác tối đa đối với các đột biến liên quan bệnh lý tan máu bẩm sinh. Phạm vi xét nghiệm Carrier11 bao gồm:
