Nhiễm virus HBV gây ra mối đe dọa lớn đối với sức khỏe cộng đồng trên toàn cầu. Theo báo cáo Tổ chức Y tế Thế giới, ước tính có 254 triệu người mắc bệnh viêm gan B mãn tính tính đến năm 2022, với khoảng 1,2 triệu ca nhiễm mới hàng năm. Việt Nam là một trong những quốc gia có số người nhiễm HBV cao nhất trên thế giới. Mặc dù có thể tồn tại âm thầm trong cơ thể mà không gây triệu chứng rõ rệt, virus HBV vẫn có khả năng lây lan mạnh mẽ và tấn công gan một cách từ từ. Vì vậy, việc hiểu rõ về sự nguy hiểm của HBV không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn là yếu tố quyết định trong việc phòng ngừa và điều trị kịp thời.
HBV có thể tồn tại ngoài cơ thể trong thời gian dài
Virus viêm gan B có thể tồn tại bên ngoài cơ thể ít nhất 7 ngày. Ở nhiệt độ phòng, HBV vẫn có khả năng lây nhiễm trong vài tuần. Trong thời gian này, virus vẫn có thể lây nhiễm nếu xâm nhập vào cơ thể người không được bảo vệ bằng vaccine, nguy cơ lây nhiễm có thể thông qua các bề mặt bị nhiễm máu, kim tiêm hoặc các vật dụng cá nhân như dao cạo, bàn chải đánh răng. Thời gian ủ bệnh của virus viêm gan B dao động từ 30 đến 180 ngày
HBV có khả năng lây nhiễm cao hơn HIV từ 50 đến 100 lần và HCV 10 lần
HBV và HIV có điểm tương đồng khi tiếp xúc với máu và dịch cơ thể có khả năng lây nhiễm, nhưng không phải tất cả đều có cùng một phương thức lây truyền. HBV có khả năng lây truyền qua đường máu, quan hệ tình dục không an toàn và từ mẹ sang con. HBV lây nhiễm nhiều hơn HIV và HCV lần lượt từ 50–100 lần và 10 lần [1].
Được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng”, HBV có thể đưa gan đến các biến chứng nặng như xơ gan hoặc ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) ảnh hưởng đến hơn 250 triệu người trên toàn thế giới. Virus HBV gây viêm gan B có thời gian ủ bệnh từ 3 đến 6 tháng. Nếu sau 6 tháng, cơ thể không tự miễn dịch được với virus, bệnh sẽ chuyển sang giai đoạn mạn tính và nhiễm virus HBV suốt đời. Khoảng 10% người trưởng thành và 90% trẻ sơ sinh nhiễm HBV có nguy cơ tiến triển thành viêm gan B mãn tính. Nếu không được điều trị, bệnh có thể dẫn đến xơ gan, suy gan và thậm chí ung thư gan – một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu liên quan đến HBV [2]. Virus viêm gan B khiến cho gan khỏe mạnh thành xơ gan
Viêm gan B có thể không có triệu chứng nhưng vẫn lây lan
Nhiều người nhiễm HBV không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu và có thể lây truyền virus cho người khác mà không hề hay biết. Một nghiên cứu tại Hoa Kỳ chỉ ra rằng, cứ ba người mắc bệnh viêm gan B mãn tính thì có hai người không biết mình bị nhiễm bệnh nhưng vẫn có thể lây truyền virus cho người khác. Vì vậy, việc xét nghiệm sớm là rất quan trọng để phát hiện và kiểm soát bệnh kịp thời.
Việc xét nghiệm sớm giúp gì cho bạn?
Mặc dù đã có vaccine ngăn ngừa HBV và tỷ lệ bao phủ các loại vaccine này trên toàn cầu là 84%, nhưng vaccine không phải lúc nào cũng có tác dụng bảo vệ đối với trẻ sơ sinh có mẹ có tải lượng virus rất cao và hàng triệu người hiện đang phải sống chung với căn bệnh nhiễm trùng nguy hiểm này.
Để chẩn đoán chính xác tình trạng nhiễm virus viêm gan B (HBV) và đưa ra quyết định điều trị phù hợp, các kỹ thuật xét nghiệm cận lâm sàng, đặc biệt là xét nghiệm máu, đóng vai trò vô cùng quan trọng. Hiện nay, Biomics Vietnam cung cấp đầy đủ các xét nghiệm cần thiết để đánh giá tình trạng nhiễm HBV, bao gồm:
HBsAg định tính: Giúp xác định liệu có nhiễm virus viêm gan B hay không.
HBsAg định lượng: Đánh giá mức độ hoạt động của virus trong cơ thể, giúp theo dõi hiệu quả điều trị và dự đoán tiên lượng.
HbsAb: Kiểm tra khả năng miễn dịch của cơ thể đối với HBV, đặc biệt sau tiêm vaccine.
HBV-DNA: Định lượng số lượng virus HBV trong máu, giúp đánh giá mức độ nhiễm trùng.
Genotype HBV: Xác định genotype của virus HBV, giúp điều chỉnh phác đồ điều trị cho phù hợp.
Việc xét nghiệm sớm HBV giúp:
Phát hiện sớm và điều trị kịp thời: Xét nghiệm máu kiểm tra HBsAg, Anti-HBs và Anti-HBc giúp xác định chính xác tình trạng nhiễm bệnh hoặc miễn dịch với HBV, từ đó đưa ra phương án điều trị sớm và hiệu quả.
Ngăn ngừa biến chứng: Phát hiện sớm nhiễm HBV giúp theo dõi và quản lý bệnh hiệu quả, giảm nguy cơ tổn thương gan nghiêm trọng như xơ gan, ung thư gan và suy gan.
Bảo vệ sức khỏe cộng đồng: Tầm soát sớm HBV không chỉ bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn giúp ngăn ngừa lây nhiễm trong cộng đồng, bảo vệ những người thân yêu khỏi nguy cơ mắc bệnh.
Tài liệu tham khảo
Bafa T.A. and Egata A.D. (2020), “Seroepidemiological patterns and predictors of hepatitis B, C and HIV viruses among pregnant women attending antenatal care clinic of Atat Hospital, Southern Ethiopia”, SAGE Open Medicine, 8, pp.2050312119900870.
Li J., Gao Z., Bai H., et al. (2024), “Global, regional, and national total burden related to hepatitis B in children and adolescents from 1990 to 2021”, BMC Public Health, 24(1), pp.2936.